İngiliz The Times gazetesi, ülkenin önde gelen bilimadamlarına hayat, evren ve herşeyle ilgili bazı bilimsel sorular yönelterek 'kısa ve basit' cevaplar aramış.

Her ne kadar insanlık bilimsel konularda büyük aşamalar kaydetmiş olsa da, öğrencilerin fen bilgisi derslerine olan ilgisi ve bu konulardaki bilgi düzeyi giderek gerilemekte.

Bizim ülkemizde ise durum daha da felaket! Gençliğin eğitim ve genel kültür durumu içler acısı... Karanlığa sövmektense bir mum yakayım ve genel kültürünüzü artıracak bir iş yapayım dedim.
The Times gazetesinin makalesini sizler için çevirdim.

Bu yazıyı okuduktan sonra eskisinden daha bilgili olacağınıza garanti veriyorum. Tabii okuyup anlayacak kadar aklınız varsa...

Dünya çapında salgın hastalıklar olacak mı?

Salgın hastalıkların analizi ve modellemesi konularında araştırmalar yürüten Matematiksel Epidemiolog Profesör Neil Ferguson matematiksel modeller geliştirerek hastalıkların yayılma hızlarına dair teoriler geliştiriyor.

Sorunun cevabı kısa: EVET! Virüs yayılması nedeniyle dünya çapında yaşanacak salgınlar ve yeni çıkan hastalıklar çok sık aralıklarla olmasa bile, karşımıza çıkmaya devam edecek.

Şu aralar kuş gribinin çeşitli türleri en tehlikeli salgın türünü oluşturuyor. Normalde kuş türleri arasında gelişen bir virüsün insandan insana geçebilecek bir mutasyona uğraması 20 veya 30 yılda bir rastlanabilecek bir olay. Neil Fergusson "Ama bunu bir saatin tiktakları gibi düşünmeyin" diyor "her yılın başında sekiz defa yazı tura atar gibi düşünün. Eğer sekiz defa üstüste tura gelirse, salgın hastalık olma olasılığı böyle hesaplanır. Rasgele bir olay olsa bile, önünde sonunda sekiz defa üstüste tura gelir."

H5N1 (kuş gribi) virüsü henüz insandan insana geçebilecek şekilde mutasyon geçirmedi. Ancak virüs taşıyan kuşlarla bir şekilde temas eden 300 kişiye bu virüs bulaştı. Bu rakamın düşük bir sayı olduğunu düşünebilirsiniz ama virüsü kapan her üç kişiden ikisi öldü. Eğer bu virüs insandan insana geçebilecek şekilde mutasyona uğrarsa, 'katastrofik' bir etkisi olacağı kesin!

1918'deki grip salgını, İngiltere nüfusunun %1'ini öldürmüştü. Yani 1918'de ortaya çıkan virüs bugün ortaya çıksa, İngiltere'de 600.000 ölüm vakası olurdu. İngiltere'de yılda ortalama 15.000 kişi grip nedeniyle ölüyor ama bunların çoğu zaten yaşlı insanlar. H5N1 virüsü daha uzun yıllar bizimle birlikte olacak gibi görünüyor. O halde acil durum planı yapılması kesinlikle şart.

Bilgisayarda yapılan modellemeye göre bu virüsün insandan insana geçecek şekilde mutasyona uğrayıp yayılması halinde, karantina çabaları sonuçsuz kalacak gibi görünüyor. Ancak gene de bunu denemek gerekecek. Aşıların ve serumların işe yarayıp yaramayacağı ise, virüsün yayıldığı andaki DNA yapısına göre belli olacak. O durumda bile İngiltere'de 150.000 kişi ölecek ama 600.000 rakamından çok daha iyimser bir rakam bu.