GÖZ (Carrie, 1974):Stephen King'in basılan ilk romanı. Filmi de yapıldı, John Travolta ve Sissy Spacek oynadılar. Telekinezi yeteneğine sahip genç bir kız ultra-muhafazakar bir aile yapısı içinde yetiştirilmiştir. Peki, yıllarca içine attığı duyguları patlama noktasına gelirse, "doğaüstü" yeteneklere sahip bu genç kızı kim ve nasıl durdurabilir? Bu romana "GÖZ" adını veren editöre de saygılar sunarım. Ne alaka yani ?

KORKU AĞI ('Salem's Lot, 1975):Evet, korku temalarının klasiği vampirler, bu sefer King okurlarının tanıdığı bir mekanda: Maine eyaletinin Jarusalem's Lot kasabasında.. Çocukluğunda yaşadığı korkunç anılardan yıllarca kaçmış olan "yazar" kahramanımız, yeni romanı için ilham almaya Jarusalem's Lot kasabasına geri döner. Eski korkularıyla yüzleşecek ve bundan belki de yeni bir roman konusu çıkaracaktır. Kahrolası vampirler buna ne diyecek ? Klasik haç figürü vampirleri kaçırmaya yetecek mi? 1978 basımlı Hayaletin Garip Huyları (Night Shift) adlı kitapta bu kasabanın vampirleri ayrıca kısa bir hikayenin konusu olacak.

CESET (The Body):1982 basımı KUŞKU MEVSİMİ (Different Seasons)kitabının orijinalinde yer alan Ceset ve 1977 basımı R.Bachman imzalı Hiddet (Rage) adlı iki uzun hikayenin bir arada yer aldığı Türkçe basım. İlk hikayenin kahramanı gene bir "yazar" ve çocukluğundaki bir anısını ve bu anısının etrafındaki olayları çarpıcı bir dille anlatıyor. 30 Mil ötede raylar üzerinde yatan bir çocuk cesedini görmeye giden dört çocuk.. hayalkırıklıkları ve korkular. İkinci hikaye (Hiddet) sıradan bir Amerikan lisesinde bunalım geçirip öğretmeni vurarak sınıfı rehin alan 17 yaşındaki Charlie Decker'ın öyküsü. Hikayenin gelişmesiyle, kendimizi gençlikte yaşanan tutkuların, heyecanların, hayalkırıklıklarının ve umutsuzlukların girdabında buluyoruz. Mesleği eğitimle ilgili olan tüm yetişkinlere tavsiye olunur.

MEDYUM (The Shining, 1977): Bu kitaba dikkat: konusu Maine'de geçmiyor. Rocky dağları, Colorado. Overlook oteli kış boyunca kapalı ve kardan mahsur kalacak. Kış boyu otelin bakımını üstlenen Jack Torrance, karısı ve küçük oğlu koskoca otelde bir mevsim boyu yalnız kalacaklardır. Kendisini toparlamak, alkolden vazgeçmek, hayatını düzene koymak, evliliğini kurtarmak ve başarılı bir "yazar" olmak isteyen Jack Torrance'ı hayaletlerle dolu bu otelden küçük oğlu Danny'nin telepatik yetenekleri kurtarabilecek mi? Filmi de yapıldı, Jack Nicholson başrolü oynadı. Filmiyle kitap arasında uyuşmazlık noktaları az değil.

HAYALETİN GARİP HUYLARI(Night Shift, 1978): Kısa hikayelerin derlendiği ilk King kitabı. Stephen King'i ilk defa okuyacak olanlara tavsiye edilir. Bazı hikayeler gerçekten sarsıcı. Bu başlığı icad eden editörümün aklına gene hayret ediyorum. Orijinal basımdaki bazı hikayeler Türkçe basımda maalesef yok.

MAHŞER (The Stand, 1978): Bu kitabın Amerika'da ilk çıkan versiyonundan sonra, kısaltılmamış baskısı 1990'da çıktı.Kısaltılmamış 1990 versiyonu, Stephen King'in en uzun romanı olma özelliğini taşıyor. Ama Türkçe basım ilk (kısa) versiyondan yapılmış. Konu iki aşamalı : Biyolojik savaş için hazırlanan bir virüs kazayla tüm dünyaya yayılınca, bir kaç aylık bir sürede hemen hemen tüm dünya nüfusu ölüyor. Nedeni tam olarak anlaşılamayan bir tür bağışıklığa sahip insanlar ise sağ kalmayı başarıyor. İkinci aşamada, hayatta kalan bu kişilerin dünyayı ele geçirme kavgası iyiyle kötü arasında bir savaşa dönüşüyor. Başlarda biraz sıkılsanız da, dişinizi sıkın. Okuduğunuza değecek. Konu çok ilginç, ama kitabı bitirince aklıma şöyle bir soru geldi: Stephen King bu konuyu daha derinden işleyemez miydi? Sanırım bu kitabın 1990'da bir daha basılmasının nedeni de bu soruya King'in 'Evet' yanıtını vermiş olması. Bunun uzunca bir filmi de yapıldı ama Türkiye'ye hiç gelmedi.

AZRAİL KOŞUYOR : İkisi de Bachman imzalı The Running Man (1982)ve the Long Walk (1979) adlı iki uzun hikayen bu Türkçe basımda 'Azrail Koşuyor' ve 'Uzun Yürüyüş' adlarıyla birleştirilmiş. The Running Man, Arnold Schwarzenegger'in başrolünü oynadığı bir filmle sinemaya da aktarıldı. Ama film kitaptan epey sapmış. İkisi de gelecekte geçen bu iki hikaye Stephen King'in fütürist çalışmaları olarak ilgi çekici. The Long Walk bana sıkıcı geldi ama The Running Man çok müthiş. Dehşete düşmekten sıkılmaya bile fırsat bulamıyorsunuz.

ÇAĞRI (The Dead Zone , 1979): Editörümü başlık seçerken gösterdiği saçmalama yeteneği için tekrar tebrik ederim. Mekan, tahmin ettiğiniz gibi, Maine. Beş yıllık bir komadan uyanan Johnny Smith (ismin basitliğine dikkat) dokunduğu kişi ve eşyalar hakkında sezgi ve öngörüler geliştirme yeteneği kazanmıştır. Tesadüfen tanıdığı bir politikacının gelecekte dünyaya felaketler getireceğini sezen kahramanımız bu felaketlere engel olabilecek mi? Bu ana temanın etrafında ise birbirinden ilginç yan olaylar cereyan etmekte. Stephen King sevmeyenlere bile mutlaka tavsiye olunur.

TEPKİ (Firestarter, 1980): Yıllar önce CIA destekli gizli biokimyasal deneylere katılmış olan iki üniversite öğrencisi evlenir. Bu evlilikten doğan kız çocuğunun gözleriyle yangın çıkartma yeteneği CIA yetkililerini dehşete düşürünce, eski deneyleri örtbas etmek ve bu kızı ele geçirmek için korkunç bir takip başlar. Yüksek tempolu, heyecanlı, akıcı.

ATEŞ YOLU (Roadwork , 1981 R.Bachman): Bu kitabı beğenmedim. Sıkıcı ve tekdüze.. Sonunda ilginç ve çarpıcı birşey mi olacak acaba, diye sonuna kadar geliyorsunuz, hiç birşey çıkmıyor. Üzerinden otoyol geçeceği için evi istimlak edilecek bir adamın düştüğü bunalım ve yarattığı terör. Satırlar arasına sıkışmış ilginç bir mesaj bile yakalayamadım. Tavsiye etmiyorum.

KUJO (Cujo , 1981): Castle Rock'a hoşgeldiniz. Bu kez kötü karakter aslında sevimli bir köpek, sadece biraz kuduz olmuş, o kadar. Arka plandaki hikayeler ilginç olabilir. Amerikalı King hayranı dostlarımızın bu kitap hakkındaki yorumu : Kötü olayların iyi insanların da başına gelebileceğine iyi bir örnek. Ben biraz sıkıcı buldum, gene de şansınızı deneyin.

KUŞKU MEVSİMİ (Different Seasons, 1982): Üç uzun hikayeden oluşan bir kitap. İkinci hikaye 'Rita Hayworth'u Seven Adam' , 'Shawshank Redemption' (Esaretin Bedeli) adıyla sinemaya da uyarlandı. En son hikaye "Solunum Methodu" bence tam bir korku şaheseri. Bu kitabı okuyan dostlar lütfen benimle temasa geçsinler, soracağım bir kaç şey var.. Bu kitabın mutlaka okunması gerek..

CHRISTINE (Christine , 1983):16 yaşında umutsuz ve mutsuz bir genç 58 model bir araba alır ve hayatını bu arabaya bağlar.. gelgelelim araba kötübir ruha evsahipliği yapmakta değil midir ? Öyleyse hadi buyrun okuyalım.

HAYVAN MEZARLIĞI (Pet Sematary , 1983): Tamam, tamam.. Sözlüklerinize davranmayın, mezarlık "cemetary" diye yazılır ama kitabın orijinal adı bu... Neden böyle olduğu filminde bile söyleniyor zaten. Bu kitabın filmi de büyük yankı yapmıştı. Ama kitap filmden çok daha iyi.Film Pascal'i abartmış Wendigo'yu esgeçmiş. Dahası, Jud'ın karısı filmdeki gibi intihar etmiyor, aslında. Hepsini boşverin, kitabın sonuna doğru Jud Crandall'ın "yaşlılık ve bunama" hakkındaki düşüncelerini okuyun. King hayalinde bunları nasıl canlandırabilir? diye hayret ettim. Küçük bir not : Stephen King bu romanı yazdığında, Orrington kentinde kiralık bir evde kalmaktaymış ve bu evin arkasında bir hayvan mezarlığı varmış.. Bu kitap kesinlikle okunacaklar listesinde.. "Zaten filmini gördüm" demeyin, kesinlikle okuyun.

TILSIM (The Talisman, 1984): Bu kitabın yazarı olarak Stephen King ve Peter Straub ikilisi görünüyor. Hangisinin üslubu daha ağır basmış, bilemem. Bildiğim şu : epey uzun bir roman ama sayfalarca gidiyorsunuz, önemli birşey olmuyor. İlginç bir mesaj da bulamadım. Kitabın başında ve sonunda Mark Twain'in Huckleberry Finn'ine atıflar var, King 'bir çocuğun başından geçen maceraları ben olsam nasıl yazardım?' sorusunun peşine düşmüş sanki. Ama ilginç bir mesaj bile yok. Yani, üstat beni bu romanda cidden hayalkırıklığına uğrattı. Başka bir dünyaya geçiş yapma fikri zaten Kara Kule'de ustalıkla işleniyor. Eee, geriye bu kitabı "özel" yapan ne kalıyor? Galiba King ve Straub ikilisi bir şeyler denemişler,taslak olarak kalması gereken bu kitabı "nasıl olsa satılır" diye basmışlar. Geçiniz.

FALCI (Thinner, 1984,R.Bachman): İsim seçiminde editörümüz gene saçmalama özgürlüğünü kullanmış. Bence "Çingenenin Laneti" daha uygun olurdu. Fakat öykü müthiş. Sürükleyici ve sarsıcı. Amerikalı dostlar bu kitabı "weirdest" Stephen King kitabı olarak niteliyor, yani en mide kaldırıcı roman.. Konusu kısaca şöyle : modern bir orta sınıf Amerikan ailesi düşünelim -herşey tutarlı, normal, kuralına uygun. Düzenli bir hayat, mutlu bir yuva ve parlak kariyer planları. Peki, bir gün bir trafik kazasında bir çingenenin ölümüne neden olurlar da, ölen çingenenin babası bu ailenin erkeğini "lanetlerse" ne olur ? Amerikalı ailenin "sağlam" bildiği bütün değerler teker teker yıkılır. Zavallı adam başına gelenin ne olduğunu anladığında, hele bu çağ Amerikasında kimi "büyü" veya "lanet" diye bir şeye inandırabilir? Kimden yardım isteyebilir? Kitabın bir yerinde King, Bachman adıyla yazıyor olmanın avantajını kullanarak "Böyle şeyler ancak Stephen King romanlarında olur" cümlesini kullanarak okuyucusuyla şakalaşıyor. Okunması şart bir kitap. Bir solukta okuyacaksınız.

SİS (Skeleton Crew, 1985): Kısa hikayelerden oluşan ikinci King kitabı. Orijinal basımdaki bazı hikayeler Türkçe basımda yok. Ama geri kalanlar da işi kurtarıyor zaten. Kitaba adını veren Sis (The Mist) hikayesi hakkında kitabı okuyan dostlarla konuşmak istiyorum. Hadi buyrun okuyalım.

O (It, 1986):Maine eyaletinin Derry kentine tekrar hoşgeldiniz. (Hayvan Mezarlığı da buradaydı, unuttunuz mu yoksa? Daha bekleyin, Uykusuzluk "INSOMNIA" da burada geçecek) Stephen King'in en baba kitaplarından biri. Olmazsa olmaz ! Mutlaka okunacak! Filmi de yapılmıştı. Bu sefer kahramanlarımız altı kişi. Çocukken altettikleri "şey" 27 yıl sonra tekrar ortaya çıkınca, onu bu kez sonsuza dek yoketmek üzere Derry'e geri dönüyorlar. Kitap bu geri dönüşle başlıyor. Ama her birinin hayatları zaten sorunlarla doludur ve yıllar önce olan o olayları da doğrudürüst hatırlayamamaktadırlar. Sık sık geriye flash-back yapıyoruz, üstat kurgulamadaki ustalığını sergiliyor.Düşman ise, korkunç, tanımsız ve kesinlikle doğaüstü: O ! Dikkat Bu kitabın korku etkisi kalıcıdır. Geceleri okunmaması tavsiye edilir, yoksa kabus gördürür. Bu kitap ayrı bir fenomendir, her bir unsur ve karakter ayrı ayrı tartışma konusudur.

EJDERHANIN GÖZLERİ (The Eyes of The Dragon , 1987): Kitabın arka kapağını okuyunuz, King bu kitabı o zamanlar 13 yaşında olan kızı için yazmış. Klasik King fenotiplerine uymuyor.Başka bir zaman ve başka bir mekanda geçen bir "masal" bu. Stephen King nasıl çocuk masalı anlatır? İşte böyle.. Epey sonra "The Drawing of the Three"yi okurken, bu kitaba konu olan zamanın Silahşör'ün zamanından kısa süre öncesi, mekanın ise Silahşör'ün vatanının yakınlarında bir yer olduğunu düşüneceksiniz. Silahşör de kim? dediniz galiba... Bekleyin, az ilerde anlatacağım. Zaten aradaki bağlantıyı görmek için The Drawing of The Three'nin satır aralarını okumak gerekiyor. (Tüh! Gördünüz mü, bir ipucu ağzımdan kaçtı) Konu mu? Masal dedik ya işte.. Okuyun, sıkılırsanız bırakın.

SADİST (Misery, 1987):Ünlü bir "yazar" geçirdiği bir kazadan eski bir hemşire tarafından kurtarılır. Aynı zamanda yazarın hayranı olan bu kadın aslında bir psikopat. Hem de tehlikeli cinsinden. Adamı alıp evine hapsediyor. Hayatını kurtarıyormuş gibi yapsa da, aslında onu tutsak almıştır. Bu kadın, kurbanının yazdığı pembe romanların tutkulu bir okurudur, ama yazar aslında hiç sevmeden yazdığı bu romanları (ve ondaki baş karakteri) sone erdirmeye kararlıyken, bunu psikopat zindancısına nasıl söylesin? Şiddet, öfke ve acı dolu sayfalar boyunca adamın kurtulma çabasını izleriz. Kurtulduğunda ise... okursanız gerisini görürsünüz, görmezseniz de bir şey kaybetmiş sayılmazsınız. Kitabı okuyan dostlarla paylaşmak istediğim soru şöyle : Stephen King okurlarının ilgisinden korkuyor mu ? Hayranları bazen onu dehşete mi düşürüyor yoksa?

ŞEFFAF (The Tommyknockers, 1987): Sayın editörüm, başlığı gene sallamışsınız. Bari "değişim" veya "metamorfoz" falan deseydiniz yani.. (Laf aramızda, üstad 1987'de dört roman yayımlamış, pes yani.. Bu ne hız?) Stephen King bilimkurgu yazamaz mı? Yazarsa ne olur? İşte cevabı! Siz de Erich von Daniken gibi, uzaylıların "iyi" yaratıklar olduğunu mu düşünüyorsunuz? Uzaylıların ölüsü bile dünyaya neler yapar, Stephen King size anlatsın.. Yer yer tempo ağırlaşsa da, ben beğendim. King konusunda uzmanlaşma yolundaysanız okuyun, vaktiniz değerliyse boşverseniz de olur.

HAYATI EMEN KARANLIK (The Dark Half, 1989): Bakın sayın editör, başlık seçerken saçmalamanıza bir şey demiyorum bu sefer.. Kahramanımız bir "yazar" olan Thad Beaumont'un Maine eyaletinde bir yazlığı var. Bu yazar, George Stark takma adıyla başka romanlar da yazmaktadır. Bu öteki isim tamamen başka bir kişilik, sapık ve sadist. Romanları da öyle.. Sonra, T.Beaumont bu ikinci isimden vazgeçmeye karar verir ve sembolik bir cenaze töreniyle George Stark'ın tabutunu Castle Rock mezarlığına gömer.. Amaaa.. bu ikinci kişilik mezardan çıkıp geri geliverirse ne olur? Olayın gerisi romanın içinde.

GECE YARISINI İKİ GEÇE(Four Past Midnight, 1990): Amerika'da yayımlanan Four Past Midnight kitabının içerdiği dört uzun hikaye (ki gece yarısını dört geçmesi kitapta dört hikaye olmasına atıfta bulunuyor, sanırım) Türkiye'de ikiye bölünerek ikişer uzun hikaye içerenGece Yarısını İki Geçe ve Gece Yarısını Dört Geçe adlarıyla basıldı.Her iki kitapta da birinci hikayeleri beğendim, ikincileri beğenmedim. Gece Yarısını İki Geçe'nin ilk hikayesi "Umacılar" Stephen King'in hayalgücünün boyutlarını göstermesi açısından ilginç: Los Angeles - Boston seferini yapan uçakta, belli bir saatten sonra uyuyakalan bazı yolcular uyandıklarında, uçaktaki diğer yolcuların "yok" olduklarını hayret ve korkuyla farkederler. Uçağı yere indirebilmek ilk karşılaştıkları "önemli" sorunsa da, indikleri yerin "neresi" olduğunu ve başlarına "ne" geldiğini anlamaları karşılaştıkları diğer sorunlardır. Buradan kaçabilmek ise çözmek zorunda kalacakları "en önemli" sorun olacaktır. Bu kişilerin kendi hayatlarından gelen sorunlar ve kendi aralarında çıkan çatışmalar durumu giderek zorlaştıracak.

Bermuda şeytan üçgeniyle ilgilenen dostlar bu hikayeyi özellikle ilginç bulacaklar. Sorunun çözülmesi aşamasında ise Agatha Christie'nin Hercules Poirot'suna taş çıkartan bir King karakter kadrosu bulacağız. Hikayenin mutlu sonla bitmesi King tarzına bir istisna gibi gözükse de, bu mutlu son ancak "korkuyla yüzleşmek" deneyiminde başarılı olanlara ait.

RUHLAR DÜKKANI (Needful Things, 1991):"Affan Dede'ye para saydım, sattı bana çocukluğumu.." der Cahit Sıtkı bir şiirinde. Maine eyaletinin Castle Rock şehrine gelen bir yabancı, Leland Gaunt, açtığı dükkanında insanlara rüyalarını satmaya başlar. Ama ne pahasına? Kahraman Şerif Alan Pangborn ve sevgili Polly Chalmers buna bir son verebilecek mi? Siz ruhunuzu kaça satardınız? Kitabın başlarında bir yerde Polly Chalmers'in Evvie halası, hayaletlerin ne olduğu konusunda bize çok ilginç bir iki not düşecek. Tüketici hakları ve CAVAET EMPTOR nedir? Kötü güçler, iradesi yüksek bir adamın 'Çek git buradan!' demesiyle gider mi? İşte bu kitabın size düşündüreceklerinden bazıları.

Bu kitapla ilgili olarak Amerikalı bir arkadaş "Sahip olduğum şeylerin bana kabuslar gördürmesi gerçekten çok korkunç bir şey olurdu..." demişti.

DOLORES (Dolores Claiborne, 1992): Romanın baş kahramanını tahmin ettiniz sanırım. Kitabın kurgusu ise anlatı şeklinde, yani olayı baştan sona bize Dolores anlatıyor. Konu ilk bakışta basit gibi görünse de içine girdikçe derinleşen ve içiçe geçen dramlarla karşılaşıyoruz. Alkolik ve kötü niyetli kocasını neden ve nasıl ortadan kaldırdığını anlatacak Dolores bizlere.. asla sıkıcı bir kitap değil. Türkiye'deki kadınlar için hiç de şaşırtıcı olmayan bir olaylar dizisi (vay canına bu işler Amerika'da da böyle mi oluyor?) Stephen King feminist mi? sorusunu size sorduracak. Kadın doğasını Freud'tan daha iyi bilen bir Stephen King üzerine düşünmemizi sağlayan ilk (ama son değil) King romanı. Bir de ek not : 20 Temmuz 1963'te gerçekten Maine eyaletinden gözlemlenen tam güneş tutulması olmuş. Bu olay, bu kitapta ve "OYUN" romanında ayrı ayrı iki olaya neden ve sahne oluyor. Bayan okurlara kesinlikle tavsiye olunur.Baylar da okusunlar, pişman olmazlar.

OYUN (Gerald's Game, 1993): Uzun süredir evli olan Gerald ve Jessie kısa bir tatil arasında Maine eyaletinde göl kenarındaki yazlıklarına giderler. Seks fantazisi olarak Jessie'yi yatağa kelepçeleyen Gerald tam o sırada kalp krizi geçirip ölür. Kocaman ev bomboş, göl çevresi tamamen ıssız ve tatil sezonu açılana kadar da öyle kalacak. Peki Jessie bu durumdan nasıl kurtulacak? Sayfalar boyunca Jessie'nin ızdırabı, acı veren anıları, kurtulmak için umutsuz ve amansız mücadelesini okuyorsunuz. Üstat biraz fazla mı uzatmış ne? Çok sıkıldım okurken. Notlarım şöyle: 20 Temmuz 1963 tarihindeki güneş tutulması sırasında Jessie'nin de hayatını değiştiren bir olay olmuş. (Tıpkı Dolores Claiborne gibi) Kitabı sabırla okursanız, Stephen King'in feminist yaklaşımlarını farkedeceksiniz. Amerikalı dostlar bu kitabın daha çok "psikolojik bir roman" sayılması gerektiğini söylüyorlar. Sıkıntıdan patladım, tavsiye etmiyorum.

RÜYALAR VE KARABASANLAR (Nightmares and Dreamscapes, 1993): Kısa hikayelerin yer aldığı bir kitap daha ve tabii ki Türkçe basımda gene orijinal basımdaki bazı hikayeler yok. Stephen King'in kısa hikaye kitapları içinde en az takdirimi kazanan bu sonuncusu oldu. Popsy adlı hikayede bir Türk karakter var ama hiç de övünülecek bir rolde değil. Türkçe basım için notum : Okumasanız da olur.

UYKUSUZLUK (Insomnia, 1994): Derry kentine tekrar hoşgeldiniz. Bu sefer Stephen King'in hayat, ölüm, kader ve raslantılar hakkındaki düşünceleriyle karşılaşıyoruz. İlahi kuvvetler insan iradesine muhtaç olabilir mi? (Ya da Ruhlar Dükkanı hakkında yazdığım notlara dönelim: Yaşayan bir varlık olarak insan; insanüstü veya doğaüstü varlık ve olgular karşısında sandığından daha mı güçlü?) Yaşlılık insanı bilge mi kılar? İşte bu kitabın bana düşündürdükleri. Crimson King (Kızıl Kral) adlı karakterle tanışacak, Silahşör Roland'la da kısa bir an yolunuz kesişecek. Hikaye uzun, başlarda sıkıcı bile gelebilir, dişinizi sıkın: Ralph Roberts karısını kaybettikten sonra uykusuzluk hastalığına tutulan yaşlı bir adam. Uykusuzluğu giderek ilerlerken, ruhsal durumu ve çevreyi algılayışı değişir.. Hayattan beklentisinin ve yaşama sevincinin kalmadığı bir anda; dünyevi olaylarla insanüstü varlıklar tarafından yazılmış bir kaderin kesiştiği bir süreçte kendisini reddetme şansı olmadığı bir misyonun içinde bulacaktır. Bu roman, sadık King okurlarının mutlaka ve mutlaka okuması gereken bir kitap ama King okumaya yeni başlayanların derinliğine inmekte zorluk çekeceklerini sanıyorum.