Psikiyatristler yıllarca bu yöntemin varyasyonlarını kullanarak hastalarının 'düşünce ve hatıralarında' onlara acı veren unsurları saptamayı ve hastaların düşünce ve davranış şekillerini değiştirmeyi başardılar. İnsanlara içe dönük bakışı öğreterek, bilinçaltlarında yatan ve umutsuzluk ve endişeye neden olan duygularla yüzleşmesini sağladılar.

Bu sürecin kolay ve acısız olduğunu da asla düşünmeyin. Bu tekniği öğrenmek ve uygulamak zaman alan ve aşama aşama gerçekleştirilebilen bir süreç.

Stresle mücadelede etkin bir teknik

ABD ve İngiltere başta olmak üzere modern Batılı ülkelerde hükümetlerin sağlık araştırmalarıyla ilgili kuruluşları, bu tür terapilerin araştırılması ve geliştirilmesi için fon sağlıyor. Stresle başetmek kadar, uyuşturucu alışkanlıklarıyla mücadele açısından da klinik psikiyatrinin Budha'dan alacağı çok fazla ilham ve bilgi var.

Budist meditasyon tekniğinin modern psikoterapiye uygulanması ilk olarak 1970'lerde oldu. Jon Kabat-Zinn adındaki moleküler biyolog, Budist fikirlerden ilham alarak kolayca öğrenilip çalışılabilecek bir meditasyon pratiği geliştirdi.

Bu teknik bir anlamda Budist felsefenin laikleştirilmiş bir versiyonuydu. Diğer dinsel öğretilerden farklı olarak Budist öğretinin pratikteki faydaları bilimsel olarak da saptanabiliyor.

Bazı popüler meditasyon yöntemleri:

• Tai Chi: Aktif bir egzersiz olup ‘hareket ahalinde meditasyon' olarak da adlandırılabilir. Son derece yavaş bir şekilde fakat sürekli hareket ve yüksek konsantrasyon esasına dayanır. Yapılan hareketlerin vücuttaki yaşamsal enerjiyi dengelemesi amaçlanır. Dinsel bir anlamı yoktur.

Bazı hastalarda tansiyon düşürücü etkisi olsa da pek çok hastada belirgin bir iyileşme sağladığı gözlenmemiştir. Ancak yaşlı insanlara iyi bir denge egzersizi işlevi görür.


• Transandantal Meditasyon: Meditasyon yapacak kişinin rahat bir pozisyonda oturması ve gözlerini kapatarak doğal şekilde nefes almasıyla başlar. Mantra adı verilen sözcüğe odaklanılır. Mantra olarak seçilen sözcük veya ses eğitimci tarafından seçilmiş olur. Bu sözcüğü tekrarlayarak ve sözcüğe odaklanarak derin bir bilinç seviyesine ulaşmak bu tekniğin ana amacıdır.

Bazı hastalarda tansiyon düşürücü etkisi olduğu saptanmıştır.

• Zihinsel açıklık meditasyonu: Meditasyon yapacak kişi rahat bir pozisyonda oturur, gözlerini kapatır ve önce nefes alışverişine odaklanır. Kendi nefes alışverişini pasif bir şekilde gözlemekle başlar. Bu aşamada zihne giren başka bir düşünce olursa, o düşüncenin zihinden çıkması sağlanır ve dikkat tekrar nefese verilir. Asıl amaç 'bilinci' yükseltmektir.

Bu yöntemin kronik ağrılara iyi geldiği saptanmış olmakla birlikte madde bağımlığının tedavisi konusunda sonuçlar pek net değildir. En az iki klinik örnekte ise derin depresyondaki hastalara yararlı olduğu saptanmıştır.

• Yoga: Nefes alma ve özel vücut şekilleri oluşturulması yoluyla bilincin artırılması. Çeşitli yoga ekolleri arasında öğreti ve yöntem farkları bulunmaktadır. Amaç bazen 'günlük stresli düşüncelerden sıyrılmak' bazen de 'mevcut anın total bilincine varmak' olarak belirlenebilir.

Araştırma sonuçları çeşitli farklılıklar göstermekle birlikte yoganın stres seviyelerini düşürdüğü açıkça kanıtlanmıştır.