Gazoz Ağacı'nın film yazıları arasındaki İngilizce eleştiri yazılarını okuma fırsatı bulabildiniz mi? Hani bir Amerikan dergisinden alınıp da henüz Türkçe'ye çevrilmemiş yazılar...

İlkin biraz şaşırdım, yani bizim bile seyretmeye üşendiğimiz filmleri bir de elin Amerikalısı vakit ayırıp niye seyretsin? Dalga geçmek için mi?
(Bakın bu iyi bir sebep olabilir)

Türk sineması hakkında yıllardır bir sürü şey söylenir durur. Türk filmi dendiğinde sinematografik açıdan genelde yerlerde sürünen bir şeyler akla gelir. Bunu kanıksadık artık.

Arada bir ödül alan Türk filmleri de var, biliyorum. Ama bu filmler 'Türkiye'nin ne kadar geri ve zalim bir ülke olduğunu gösterdiği' ölçüde, Avrupalılar tarafından 'ideolojik ve politik' amaçlı olarak ödüllendirilir. Orada sinematografik ve sanatsal anlamda bir değerlendirme söz konusu değildir.

7 yaşındaki çocuğunuzun rol aldığı piyesi veya folklor oyununu nasıl da ilgiyle ve beğenerek seyredersiniz, değil mi? Aslında sergilenen şeyin sanatsal bir değeri olmadığını bilirsiniz ama bir çocuk piyesinde sanatsal ve estetik değer aramak kimsenin aklına gelmez. Türk sineması da aynen böyle olagelmiştir işte.

Bu açıdan bakınca, Amerikalı film eleştirmenlerinin Türk filmlerini sinematografik ve sanatsal açıdan yerden yere vurması biraz insafsızmış gibi görünüyor.

Yazılardaki üslubu bir kenara bırakırsak farkediyoruz ki adamların asıl dile getirdikleri şey, özgün eserlerin ve fikirlerin nasıl bu kadar pervasızca taklit edilebildiği, aşırılabildiği ve bu taklit ve aşırmalardan sonra ortaya çıkan ucubelerin sinema filmi olarak nasıl da zavallı göründüğü...

"Taklit etmeye cüret ediyorsunuz, bari kaliteli bir taklit yapın ki kabahatinizi katmerlendirmeyin" demeye getiriyorlar...

Adamların farkedemediği kim bilir daha neler var! Mesela Emrah'ın oynadığı 'Sensiz Olmaz' filminin de Tom Cruise'un oynadığı 'Cocktail' filminin BERBAT bir kopyası olduğunu hatırlıyorum.

Bugünkü şartlarda bir filmin prodüksiyonu korkunç maliyetler gerektiriyor. O nedenle 'film yapmak' için ortaya atılma 'cesaretini' göstermiş yapımcıları takdir etmeliyiz.

İyi de.. Madem bu kadar paralar döküp teknik imkanların ve aletlerin en iyisinden yararlanmayı amaçlıyorsunuz, aynı özeni 'özgün senaryo' bulmaya da göstersenize, film yapımcısı arkadaşlar?

Türk sinemasının kalite standardındaki düşüklüğe alıştık artık. Ama Türk sinemacısının 'arakçılıkla' suçlanması da en başta sinemacıları rahatsız etmeli.

Türkiye'de Fikir ve Sanat Eserleri Mülkiyeti ve Telif Haklarına genel bir duyarsızlığımız olduğu ortada. "Amaan, elin oğlu bir senaryo yazdıysa ne olmuş yani? Ucundan berisinden biraz alıversek fena mı olur?"

Olmuyor işte!

Başka türlü olsa, mesela Yunanlılar bizim Karagöz'ümüzü, yok efendim tahin helvamızı, döner kebabımızı aşırıp sanki kendi icatlarıymış gibi dünyaya lanse edince kızıyoruz. Ama elalemin özgün senaryolarını, hatta kendi filmlerinde kullandıkları bazı çekimleri aşırmakta beis görmüyoruz.

Muhtemelen aradaki bağlantıyı bile farketmiyoruz. Bu satırları okuyanlar arasında bile "Yaa ne ilgisi var? Helva ile film senaryosu aynı şey mi? Birisinin masrafı var, ötekini adamın biri uydurup uydurup yazıyor işte.. Maliyeti sıfır.." diyecek olanlar vardır mutlaka. (Halbuki yaratıcı bir yazara yapılabilecek ne büyük bir hakaret bu)

Adamlar 'fikri mülkiyet ve telif haklarına' saygı duydukları, entellektüel değerlerine sahip çıktıkları, beyinsel üretime önem verdikleri ve 'düşünen ve yaratıcı' insanlarını destekledikleri için Mars'a araç gönderip oradan çektikleri resimleri dünyaya gönderebiliyor veya kansere çare buluyorlar.

Düşünceye ve yaratıcılığa prim vermeyen, dahası bu kavramları 'takmayan' Türkiye'nin hal-i pür melali ortada...

Ben eski kafalı bir sinema izleyicisiyim. İyi bir filmin her şeyden önce sağlam (ve tercihan iyi) bir öyküye, tutarlı bir senaryoya dayanması gerektiğine inanırım. Özel efektler, oyunculuk performansı vs. vs. ancak bu temelin üstüne inşaa edilebilir.

İyi film ne demektir? Tabii herkes bu soruya farklı cevaplar verecektir. Ben kendi payıma, 'ticari başarı'nın bir filmi 'iyi film' yapmaya yetmeyeceğini düşünüyorum. Kaldı ki 'araklanmış' senaryolarla iyi hasılat getiren bir film yapmanız sizi iyi sinemacı yapmaz, yapsa yapsa 'becerikli' bir hırsız yapar.

Mesela Sinan Çetin'in filmleri ÇOK KÖTÜ filmlerdir! (Oh be, nihayet söyledim de rahatladım.)

Adamın reklam filmi çekmesine veya 'avam kitlelere dramatik şov' niteliğinde berbat TV programları yapmasına bir şey demem. Ama sinema filmi yapmaya gelince iş değişir.

Sırf muhalefet olsun torba dolsun diye abuk sabuk hikayeleri filmleştirmeye kalkarsanız, aklıbaşında bir takım seyircilerden eleştiri gelmesini göze almalısınız.

Söz gelişi PROPAGANDA ve KOMSER ŞEKSPİR filmlerinin her birinde onlarca mantık hatası yapıldığını bilmeniz gerekir.

("Emir Kusturica'nın yaptığına benzer 'masalsı' bir anlatım içinde mantığın yeri ne olabilir ki?" sorusuna da gerekirse ayrıca cevap veririm.)

Asıl konumuza dönelim:

Hadi 'Bay E' filminin senaryosunun, Jonathan Mostow'ın (Kurt Russell'ın başrolünü oynadığı) 'Breakdown' filminin senaryosuna çok benzemesi tesadüf(!) olsun. Ama yapımcılığını Sinan Çetin'in yaptığı OKUL filminin öyküsünün 'Hangman's Curse' filminin öyküsüne benzemesi de mi tesadüf?

Bu kadar tesadüfün üstüste gelmesi de NE TESADÜF?

Peki Türk seyircisi olarak biz bu Türk sinemasına müstehak mıyız?

Onun cevabını da siz verin!