İngiliz The Times gazetesi, ülkenin önde gelen bilimadamlarına hayat, evren ve herşeyle ilgili bazı bilimsel sorular yönelterek 'kısa ve basit' cevaplar aramış.

Her ne kadar insanlık bilimsel konularda büyük aşamalar kaydetmiş olsa da, öğrencilerin fen bilgisi derslerine olan ilgisi ve bu konulardaki bilgi düzeyi giderek gerilemekte.

Bizim ülkemizde ise durum daha da felaket! Gençliğin eğitim ve genel kültür durumu içler acısı... Karanlığa sövmektense bir mum yakayım ve genel kültürünüzü artıracak bir iş yapayım dedim.
The Times gazetesinin makalesini sizler için çevirdim.

Bu yazıyı okuduktan sonra eskisinden daha bilgili olacağınıza garanti veriyorum. Tabii okuyup anlayacak kadar aklınız varsa...

Robotlar ne zaman ev işlerini yapmaya başlayacak?

Robotlara ne oldu? 20.Yüzyıl'ın sonunda hepimizin kişisel bir robot uşağı olacağına bile inanmıştık 1970'lerde. Bizim için kahvaltı hazırtlayacak, evi temizleyecek ve hatta ütü yapacaktı. Tıpkı Star Wars'taki C3PO gibi ama daha az ürkütücü bir robot.

Galiba beklentilerimiz biraz fazla büyüktü. Endüstriyel üretimde belli bir işi yapmak için, mesela üretim bandındaki otomobilleri sprey boyayla boyamak için robot yapmak nispeten kolay oldu: Çünkü hangi çevre içinde çalıştıracağınızı kesin olarak bilirseniz robot yapıp çalıştırmak zor değil.

Asıl zor olan, 'önceden kesin olarak tanımlanmamış' görevleri 'sınırları önceden kesin olarak belli olmayan bir çevrede' yapması için robot tasarlamak. Yapay zeka konusunda yıllarca çalışan uzmanlar, robotların beyinlerine (merkezi bilgisayarlarına) yerleştirilecek bir 'model evrenin' yeterli olacağını düşündüler. Ama robotun beyni olarak tasarlanacak yapay zekanın çok yavaş kalması ve robotun hareket kaabiliyetinin bu durumda çok sınırlı kalması gibi bir durumla karşılaştılar.

Şimdilerde 'yapay model evren' oluşturmak yerine bilim adamları -zihinsel bir yapı sahibi olmayan ama gene de belli bir işlevi yerine getirebilen- basit hayvanları model alarak çalışmalarını sürdürüyorlar.

Muhtemelen beş yıl içinde, kendisine verilen sesli bir komutu algılayarak basit işlevleri yerine getirebilecek robotlar göreceğiz. Ama gerçekten akıllı bir robot inşa etmeden önce insan beyninin işleyişine dair çok daha fazla bilgi edinmemiz gerekiyor. Bunun gerçekleşmesi 100 yıldan daha fazla zaman alacak.

Ancak o zamana kadar, sanat ve felsefe gibi konuları tartışabileceğimiz 'arkadaş' robotlar söz konusu olabilecek. Gene de bu robotlarla arkadaşlık seviyenizin 'çok kısıtlı' kalacağı ortada. Evet, robotunuza aşık olabileceksiniz ama robotunuzn bu aşka vereceği karşılık sizi tatmin etmekten çok uzak olacak.

Askeri amaçlarla kullanılacak robotlara gelince önce şu soruyu cevaplamak yerinde olur: Sadece bir karıncanın aklına sahip eli silahlı bir robota güvenir miydiniz?

Ama kolektif davranış biçimi sergileyen mesela termit gibi hayvanlardan esinlenerek, geniş sayıda robotun madencilik, arama-kurtarma, hava kirliliğini izleme ve tarımsal hasat gerçekleştirme gibi işlerde kullanılabileceği günler uzak değil.

Şu an için piyasada 'halınızı temizleyen' elektrik süpürgesi olarak robotlar zaten mevcut. Mutfak robotlarını da unutmayalım. Gelecekte de bu türden iş gören -ve muhtemelen varlıklarını bile farketmeyeceğimiz- ufak robotlar şehirlerimizde irili ufaklı işler görüyor olacak. Ancak 'insan görünümlü bir hizmetçi' şeklinde bir robot göremeyeceğiz.