ANA SAYFA
  YAZARLAR
Alper EĞMİR
İffet AYMAZ
Sebahattin TEZEL
Feride KAHLER
Oktay TEKCAN
YORUM / KRİTİK
Hatt-ı Müdafaa
Film Yazıları
Kalp Kazanmak
  NOSTALJİ
Bir Ömürdü
Derman GAMSIZ
Nerelerdesin
Hamdullah BİBER
  VE DAHASI...
Röportajlar
Okurlardan Notlar
Bize Yazın
Gazoz Ağacı Kadrosu
ARŞİV


Zeki Müren

Gülden Karaböcek

Gökben

Nil Burak - Tatlı Tatlı

20. Sanat Yılı

Chris de Burgh

Ferdi Tayfur

Kibariye - Kimbilir

Enrico Macias

Ajda Pekkan

Alper EĞMİR logo
Yazara E.Mail Göndermek İçin TIK'layın
BRUCE LEE

Film başladığında sesler bir anda kesildi. Çoğunluğunu ergenlik çağındaki çocuklarla bıçkın delikanlıların oluşturduğu sinema seyircisi açısından çok nadir rastlanan bir durumdu bu.


Kung Fu Sinemasının Doğuşu ve Tarihçesi için TIK'layın

Jenerikte ENTER THE DRAGON yazısı belirdi ama aralarında benim de bulunduğum seyirciler EJDERİN ÜÇ FEDAİSİ filmini seyretmeye hazırlanıyorlardı.

1981 ilkbaharı, Kütahya'da Hülya sinemasındayım.
(Binası hala duruyor ama sinema çoktan kapanmış)

Bruce Lee'nin daha önceki üç filmini de seyretmiştim. Bu dördüncüsünün öncekilerden daha iyi olduğunu zaten hissetmiştim, nasıl kaçırırım?

Aradan yirmi küsur yıl geçmiş, hala gözümün önünde:
Bruce Lee filmin başlarında genç Kung-Fu öğrencisinin omzuna elini atmış ve öteki kolunu havaya kaldırıp parmağıyla gökyüzünü göstererek
"Ayı parmakla gösterdiğin zaman ona dokunduğunu hissetmezsen, bu yaptığın anlamsız bir hareket olur yalnızca.." diyordu.

"Bir işi yaparken ne yaptığının farkında ol, hayalgücünü harekete geçir ve o işi tam anlamıyla hissederek, hakkını vererek yap!" anlamına gelen ilk ve tek Kung Fu dersimi hala hatırlarım. Hocanın adı Bruce Lee olunca unutmak mümkün mü?

Filmi seyretmiş olanlar bilirler, en sonunda aynalarla dolu bir odada Bruce Lee kötü adamla son ve ölümüne bir dövüş çıkarır. Kötü adam o odaya doğru kaçarken arkadan başka bir seyirci arkadaş ağzından kaçırdı
"Şimdi bir odaya girecekler, orası ayna dolu..."

Yanındaki seyirci buna çıkıştı hemen
"Sen madem filmi görmüşsün bir daha niye geldin ki oğlum?"

Cevap hazır "Çok güzel film olduğu için geldik oğlum!"

O filmin 1973 yılı yapımı olduğunu ve Hong Kong'da ilk gösterime girmeden kısa bir süre önce Bruce Lee'nin garip bir şekilde öldüğünü henüz bilmiyordum.
(Demek ki biz o filmi seyrederken film zaten sekiz yıllıkmış. Ve Kütahya'ya YENİ gelmişti. Ne günlermiş be!)


Kung Fu Sinemasının Doğuşu ve Tarihçesi için TIK'layın

Bruce Lee biz yeniyetmeler arasında bir efsaneydi! Onun adına epik destan yazan bir arkadaşım bile vardı. (Tematik olarak kötüydü belki ama kafiye örgüsü müthişti ve şiirselliğine diyecek yoktu.)

Bir diğer arkadaşım ciddi ciddi "Valla oğlum, on sekizini doldurunca gideceksin o Çin'e.. Bir okula kapılanıp artık kaç seneyse iyice bir öğrenmek lazım şu işleri.." diyordu. Diğer bir arkadaş cevap yetiştiriyor "Biz geç kaldık. Bunlar daha yedi sekiz yaşlarında başlıyorlar da böyle oluyorlar."


Bruce Lee,
asıl adıyla Lee Jun Fan, 27 Kasım 1940'ta San Francisco'da doğdu. (Bu da onu Yay burcu yapar, ama Çin takvimine göre o yıl Ejder Yılı'ydı) Aktör olan babası Lee Hoi Chuen, 'Kanton Opera Kumpanyası'yla Amerika turnesine hamile eşini de götürdüğü için Bruce Lee Amerika'da doğdu ama aile Hong Kong'luydu. Nitekim 1941 başlarında Hong Kong'a döndüler.

Çocukluğundan başlayarak Bruce Lee pek çok filmde rol aldı ama bunların hemen hepsi de sadece Uzak Doğu'da gösterime giren filmler oldu. İlk gençlik yıllarında sokak çetelerine de bulaşıp kavgalara karışan dostumuz yirmi üç yaşında "Dayak yemekten bıktım artık" diyerek Kung Fu öğrenmeye başladı.

1954'te çaça dersleri de alıp 1958'de Hong Kong'ta Çaça Dans yarışmasını kazandı.

1958 tarihinde 'Öksüz' adlı bir filmde önemli bir rolü vardı. Bu filmin bir diğer özelliği Bruce Lee'nin dövüş yapmadığı TEK FİLM olmasıdır.

Gene 1958'de Hong Kong boks şampiyonasına katıldı ve üç yıldır şampiyon olan Gary Elms'i yendi. (Bildiğimiz boks, Kickboxing değil yani)

1959'da Amerika'ya geldi. Geçinmek için yaptığı bir sürü acayip işin yanında Uzak Doğu dövüş dersleri de vermeye başladı. Bu süreçte bazı Uzak Doğulular tarafından "Bizim gizli sırlarımızı Batılılara öğretiyor" diye eleştirildiği söylenir.

1961'de Washington Üniversitesi Felsefe Bölümü'ne girdi ve üniversiteyi bitirerek lisans diplomasını almayı başardı.

Hong Kong ve Amerika arasında geçen hayatında kavgalar, skandallar eksik olmadı. Film yapmak ve dövüş dersleri vermekten başka, Amerika'da televizyon dizilerinde oynadı, talk-show'lara çıktı. Jeet Kune Do adlı dövüş ve felsefe sistemini gelişirdi.

33 yaşındayken garip bir şekilde öldü. Ölümü üzerine pek çok hikaye anlatılır.

Bilinen şu ki: 20 Temmuz 1973 akşamı eşiyle dışarı çıkmak üzerelerken Bruce Lee kendisini yorgun hissettiğini söylemiş ve eşinin verdiği uyku ilacını alarak 'biraz dinlenmek üzere' yatağa uzanmış. Bir daha uyandırılamamış. Eşi durumu farkedip ambulans çağırdığında Bruce Lee hala yaşıyordu. Hastaneye ulaştırıldıktan kısa bir süre sonra 'beyin ödemi' nedeniyle öldüğü açıklandı.

Fiziksel durumu çok iyi olarak bilinen Bruce Lee'nin 33 yaşında birden ölüvermesi hayranlarını kuşkulara yöneltti. Ölümünün 'doğal sebeplerden kaynaklanmadığı' iddia edildi.

Kimisi bunu 'evinde Feng Shui'nin yanlış uygulanması neticesinde kötü ruhların marifeti' olarak yorumlarken, kimisi eşinin ona verdiği uyku ilacını ölüm sebebi olarak gördü.

(Kütahya'daki arkadaşlarımdan duyduğum hikaye ise, 'dövüş sırlarını Batılılara vermesi nedeniyle' Çin mafyası tarafından öldürüldüğü yolundaydı)

Öldüğü sırada Enter the Dragon filmi henüz tamamlanmıştı ve gösterime girmesine bir kaç gün kalmıştı.'Ölüm Oyunu' filmi ise o sırada henüz tamamlanmamıştı. O film sonradan dublör kullanılarak ve Bruce Lee'nin senaryo üzerindeki son fikirleri hayata geçirilmeden bitirildi. Dolayısıyla 'Ölüm Oyunu' filmini ben tam bir Bruce Lee filmi saymam!

Bruce Lee'nin oğlu Brandon Lee de 3 Nisan 1993'te 'The Crow' filminin çekimleri sırasında kaza kurşunuyla öldüğünde yalnızca 28 yaşındaydı. Gel de 'karanlık ve mistik' bazı güçlerin işin içinde olabileceğini düşünme!

Baba Bruce Lee ve oğlu Brandon, Seattle'da Lake View mezarlığında yanyana yatıyorlar. Biz geride kalanlar ise çocukluk anıları, sinema, felsefe, hayat ve ölüm hakkında konuşmaya devam ediyoruz işte.


Kung Fu Sinemasının Doğuşu ve Tarihçesi için TIK'layın

  YAŞAM
İmaj ve Gerçeklik
Yönetici Uyuyor mu?
Şehirli İnsanların
Pastoral Yaşam Özlemi

  EDEBIYAT
Mutluluğun Formülü
Portakallı Pekin Ördeği
Neden Okursunuz
  MÜZIK
Dalida - Parle Plus Bas
Barbra Streisand
Money for Nothing
  CINSELLIK
Zina Edeni Hapse
Eski Aşk Yenisine Engel
Delilah
  SINEMA
Son Osmanlı
Dünyayı Kurtaran
Cats Müzikali

Al Bano-Romina Power

Ajda Pekkan'dan

Semiramis Pekkan

Samime Sanay

Neşe Karaböcek

Arif Susam

Ümit Besen

The Best of MFÖ

Fecri Ebcioğlu Sunar

Fransızca & İtalyanca