Varoluşunu 'kar etmek' esasına dayandıran her sistem er veya geç insani değerleri de paraya tahvil etmenin yolunu arar. Başka bir nedenle olmasa bile, işte sırf bu yüzden iflasa mahkumdur.
Kapitalist değer yargıları ve bunun 'görünen yüzü' globalizasyon, şimdilerde 'kar etmeyen işletmeler kapatılsın' diye tutturmuş.
Bu anlayışın ne kadar sakat ve sağlığa zararlı sonuçlara yol açtığını şekil üzerinde gösterebilmek için sağlık sektörü iyi bir örnek.
Kapitalizmin marifetleri sayesinde bugün ilaç şirketlerinden hastane işletmelerine kadar uzanan dev bir 'sağlık sektörü' oluştu.
Kapitalist düzenin mantığına göre, bu sektörün varlığını devam ettirebilmesi (sağlık personelinin para kazanması, ilaç şirketlerinin AR-GE harcamalarını karşılaması vs vs) için 'kar etmesi' gerekiyor. Üstelik bu karları da giderek artırması gerekiyor.
Bugün ilaç ve tedavi ücretlerinin 'belirlenmesi' bile başlıbaşına bir sorundur. Söz gelişi X ilacının fiyatı bugün 10 lira ise; bunun kimyasal madde maliyeti 50 kuruş bile değildir. Hastalar bu 10 liralık fiyatın hiç olmazsa 5 liraya indirilmesi gerektiğini söylerken, sektör yetkilileri -kendilerince haklı nedenlerden ötürü- 'iflas etmemek' için bu ilacın en az 20 liraya satılması gerektiğini iddia etmektedirler.
Devletlerin ve şirketlerin kullandıkları malzemenin sarfına, onarımına ve amortismanına bütçe ayırmaları... ama iş 'sosyal güvenlik bekleyen insanlara' ve ilaca muhtaç hastalara gelince bunu 'lüzumsuz masraf' görmeleri... size de biraz yanlış görünmüyor mu?
Kapitalizmin amacı her koşulda kar etmek, mutlaka kar etmek, daha fazla kar etmek, ne olursa olsun kar etmek şeklinde ortaya konunca; insan hayatı da 'kar getirmesi beklenen, kar getirmiyorsa vazgeçilmesi gereken' bir meta, alt tarafı rakkamsal bir değişken olarak algılanmaya başladı.
Ve biz de bu durumu kanıksar olduk iyice. Sorgulamadan kabul ediyoruz.
Hala derinlerde bir yerde inanıyor ve düşünüyorum ki insan denen varlık 'insana bırakılamayacak kadar' değerlidir. Hal böyleyken 'insanı' kapitalizmin insafına bırakmakla büsbütün insanlıktan çıkmıyor muyuz aslında?!
Bu çerçevede sosyal güvenlik işinin de özel sektöre devredilmesi gerektiği söyleniyor. Oysa yapısal nedenlerden ötürü sosyal güvenlik kuruluşları kar edemez!
İnsanların hastalıklarında ve yaşlılıklarında güvenebilecekleri bir destek arayışı, insani bir taleptir. Ve bu nedenden ötürü de sosyal güvenlik işi 'kar etmesi' gereken bir sektör olarak algılanamaz!